Nếu bạn tìm một cuốn sách hướng dẫn cách sinh tồn khi bị lạc, sống trong rừng hay gặp thảm họa hoặc các kỹ năng như cách tạo ra lửa, nước sạch, thức ăn, …. thì cuốn sách này hoàn toàn không có những điều đó. Cuốn sách kể về câu chuyện của những người sống sót và người không sống sót sau khi gặp nạn khi leo núi, trượt tuyết, lênh đênh trên biển, …., lý giải lý do tại sao, điều gì phân biệt kẻ sống người chết khi gặp thảm họa, cách thức hoạt động của não bộ và tâm lý con người.
Nếu bạn tìm một cuốn sách hướng dẫn cách sinh tồn khi bị lạc, sống trong rừng hay gặp thảm họa hoặc các kỹ năng như cách tạo ra lửa, nước sạch, thức ăn, …. thì cuốn sách này hoàn toàn không có những điều đó. Cuốn sách kể về câu chuyện của những người sống sót và người không sống sót sau khi gặp nạn khi leo núi, trượt tuyết, lênh đênh trên biển, …., lý giải lý do tại sao, điều gì phân biệt kẻ sống người chết khi gặp thảm họa, cách thức hoạt động của não bộ và tâm lý con người.
Chúng ta có thể chuẩn bị tốt các trang thiết bị, sự huấn luyện và kinh nghiệm; thế nhưng, hóa ra, vào thời điểm quyết định, những điều này có thể là tốt, nhưng chúng không mang tính quyết định, thậm chí chúng có thể phản bội lại chúng ta.
Điều thực sự cần biết để sinh tồn - là hiểu về hệ thống mà chúng ta gọi là cảm xúc hoạt động mạnh mẽ và nhanh chóng để thúc đẩy hành vi. Khi chúng ta bị căng thẳng, cortisol được tiết nhiều vào máu. Nó xâm nhập vào hồi hải mã và cản trở hoạt động của nó. Kết quả là, khi bị căng thẳng, hầu hết chúng ta gần như không thể thực hiện được bất kỳ việc nào ngoại trừ những việc đơn giản nhất. Chúng ta không thể nhớ những điều cơ bản nhất. Ngoài ra, căng thẳng (hoặc bất kỳ cảm xúc mạnh mẽ nào) còn làm xói mòn khả năng nhận thức. Cortisol và các hormone khác được giải phóng khi bị căng thẳng sẽ cản trở hoạt động của vỏ não trước trán. Đó là nơi xử lý nhận thức và đưa ra quyết định. Chúng ta sẽ nhìn thấy ít hơn, nghe thấy ít hơn, bỏ lỡ nhiều tín hiệu từ môi trường hơn và mắc sai lầm. Trong tình trạng căng thẳng cực độ, trường thị giác thực sự bị thu hẹp. Căng thẳng khiến hầu hết mọi người tập trung hẹp vào điều mà họ cho là quan trọng nhất, và đó có thể là điều không thực sự đúng. Để tránh mắc sai lầm, chúng ta phải giúp cảm xúc và lý trí cân bằng.
Vậy có cách nào giúp chúng ta có thể cân bằng được cảm xúc và lý trí không?
Gợi ý cho các bạn nhé, hãy quan sát anh Tạ trong Mưa đỏ, anh ấy đã làm rất tốt điều này :)
Những người sống sót sau thảm hoạ không phải họ không biết sợ hãi, mà họ cũng sợ hãi, nhưng họ không để sự sợ hãi lấn át bản thân, họ đã chuyển hóa nỗi sợ đó thành sức mạnh.
Một trong nhiều bí ẩn khó hiểu là dự đoán việc ai sống sót và ai không. Theo một nhà nghiên cứu, nhóm có tỷ lệ sống sót cao nhất là trẻ em từ 6 tuổi trở xuống, còn một trong những nhóm có tỷ lệ sống sót thấp nhất là trẻ em từ 7-12 tuổi. Khoa học vẫn chưa lý giải chính xác lý do tại sao, nhưng tác giả đưa ra một số giải thích khá logic.
Các nhà tâm lý học khác nghiên cứu những người sống sót sau các vụ đắm tàu, tai nạn máy bay, thảm họa thiên nhiên và trại tù kết luận rằng, thái độ nhìn nhận của mỗi người sẽ quyết định ai là người sống sót.
Một số người sống sót khám phá ra mối liên hệ tâm linh sâu sắc với thế giới. Họ thường có một vật hộ mệnh để kết nối họ với thế giới, họ nhìn thế giới khác hơn. Họ tin nhiều hơn vào linh cảm của mình.
Ngoài ra, chính sự đấu tranh mới giữ cho con người sống sót. Điều tưởng chừng như nghịch lý lại đơn giản chỉ là hành động sống: Không bao giờ ngừng đấu tranh. Khi cuộc đấu tranh chấm dứt, chúng ta chết.
Với mình, đây là một cuốn sách rất hay. Tác giả phân tích, đưa ra các mô hình nghiên cứu tâm lý logic bên cạnh việc phỏng vấn những người sống sót. Thực sự có rất nhiều bài học chúng ta có thể học được từ cuốn sách này, đặc biệt chúng ta sẽ được chuẩn bị về mặt tâm lý bằng cách hiểu được nó sẽ diễn ra như thế nào khi gặp sự cố hoặc thảm hoạ xảy ra.
Điểm thiếu sót lớn nhất của cuốn sách này có lẽ là chúng ta không thể phỏng vấn được những người đã mất, nên chúng ta chưa thể kiểm chứng hết được lập luận của tác giả, cũng như chưa thể có được cái nhìn toàn cảnh là hành động của những người sống sót trở về là hoàn toàn đúng hay là họ may mắn hơn so với những người xấu số. Điều này không có ý phủ nhận được nỗ lực phi thường của họ, mà mang ý nghĩa bổ sung để hoàn chỉnh bức tranh. Cuốn sách này không nhằm mục đích chỉ bảo mọi người phải làm gì, mà là giúp chúng ta biết phải làm gì khi thời điểm đó đến – và thời điểm đó luôn đến, dưới một hình thức nào đó, với tất cả chúng ta. Bởi cuốn sách này, không nhất thiết chỉ dành cho những nhà leo núi, phi công chiến đấu, hay vận động viên chèo thuyền kayak, những người đối mặt với cái chết theo cách riêng của họ, mà chúng dành cho tất cả chúng ta, những người muốn vượt qua những khó khăn trong cuộc sống, bởi tình huống sinh tồn có thể xảy ra trong vùng hoang dã, nhưng nó cũng có thể xảy ra trong chiến tranh, bệnh tật, thất bại kinh doanh, một tòa nhà đang cháy, và trong vô số hình thức khác.
Tác giả cho rằng mọi người nên học các kỹ năng sinh tồn cơ bản và tâm thế của người sống sót, bởi vì chúng rất hữu ích khi những tiện nghi của nền văn minh (hoặc thậm chí cả sự hỗ trợ tài chính hay tinh thần) mà chúng ta coi là hiển nhiên có thể biến mất vì bất kỳ lý do gì. Và mình cũng nghĩ như vậy !
Một số thông tin khác:
Deep Survival: Who Lives, Who Dies, and Why là quyển sách được người đọc đánh giá cao nhất của tác giả Laurence Gonzales. Cuốn sách này hiện chưa có bản dịch được xuất bản tại Việt Nam. Một cuốn sách khác của ông đã được dịch và xuất bản tại Việt Nam có tên Từng ngày sống sót.
